Bir tasarım işine başlamadan önce klasörümde onlarca font dosyası birikir. İndirdiğim paketlerin yarısını açmadan bırakırım, sonra da "şu yazı tipi hangisiydi ya" diye saatlerce ararım. Yıllar içinde bu kaosu düzene sokmayı öğrendim ve şunu fark ettim: font nasıl kurulur sorusunun cevabı aslında iki tıklamadan ibaret, asıl mesele kurduktan sonra sistemi bataklığa çevirmemek.
Aşağıda hem Windows hem de macOS tarafında kullandığım yöntemleri, karşılaştığım tuhaf hataları ve uzun vadede işe yarayan alışkanlıkları anlatacağım. Ara sıra Photoshop'un fontu görmemesi gibi klasik dertlere de değineceğim, çünkü o noktada çoğu kişi pes ediyor.
İndirdiğiniz dosya büyük ihtimalle bir ZIP arşivi olarak geliyor. İlk yapmam gereken şey arşivi açmak; sıkıştırılmış klasörün içinden çift tıklayarak kurmaya çalışırsanız sistem bazen sessizce hata veriyor. Arşivi masaüstünde geçici bir klasöre çıkarıp oradan devam ediyorum.
Bir de dosya uzantılarına dikkat edin. TTF (TrueType) ve OTF (OpenType) en yaygın olanlar. OTF genelde daha zengin tipografik özellikler (ligatür, alternatif karakterler, gerçek küçük kapitaller) barındırdığı için tasarım işlerinde tercihim OTF'den yana. WOFF ve WOFF2 dosyaları ise web için üretilmiştir; masaüstüne kurmaya çalışmayın, sistem çoğu zaman kabul etmez.
En hızlı yol: TTF veya OTF dosyasına çift tıklayın, açılan önizleme penceresinin sol üstündeki Yükle düğmesine basın. Bu kadar. Font, kullanıcı profilinizin altındaki font klasörüne kopyalanır ve açık olmayan tüm programlarda anında görünür.
Bir paket içinde on beş ağırlık varsa tek tek uğraşmam. Hepsini seçip sağ tıklıyorum, Tüm kullanıcılar için yükle seçeneğini kullanıyorum. Bu seçenek yönetici izni ister ama fontu sistem genelinde, yani C:\Windows\Fonts altına kurar. Aynı bilgisayarı birden fazla hesapla kullanıyorsanız bu tercih daha mantıklı. Windows 11'de sağ tık menüsü kısaldığı için "Diğer seçenekleri göster" altına bakmanız gerekebilir.
Üçüncü bir yol da klasik kopyala-yapıştır: Ayarlar içindeki Kişiselleştirme > Yazı Tipleri ekranını açıp dosyaları sürükleyip bırakabilirsiniz. Bu ekranı seviyorum çünkü kurulu fontları arayabiliyor, gereksiz olanları oradan kaldırabiliyorum.
Mac tarafında işler biraz daha derli toplu. Dosyaya çift tıklayınca Font Book açılıyor ve tek düğmeyle kurulum bitiyor. Kurulum sırasında hedefi seçebiliyorsunuz: Kullanıcı sadece sizin hesabınıza, Bilgisayar tüm hesaplara kurar.
Font Book'un en sevdiğim özelliği doğrulama. Menüden Yazı Tipini Doğrula dediğinizde bozuk veya çakışan dosyaları sarı-kırmızı uyarılarla listeliyor. Ücretsiz font sitelerinden indirdiğim dosyaların bir kısmı burada takılıyor; kurmadan önce fark etmek çok iş kurtarıyor.
Klasik senaryo: fontu kurdunuz ama Illustrator listede göstermiyor. Sırayla şunları deniyorum:
Nadiren de olsa sorunun kaynağı sistemin genel yavaşlığı veya dolmuş bellek oluyor. Sitede paylaştığım RAM tüketimini azaltma ve Windows'u hızlandırma yazılarındaki adımlar, font önbelleğinin düzgün yenilenmesine de dolaylı katkı sağlıyor.
Kurulum kolay kısım. Zor olan, iki yıl sonra sistemde 1.200 font varken bilgisayarı açılışta bekletmemek.
Uzun süre "indirdim, kurayım" mantığıyla çalıştım ve Word'ün font menüsünü açmak eziyete dönüştü. Şimdi projeye göre kuruyorum. Aktif kullanmadıklarımı harici bir klasörde ham dosya olarak saklıyorum; gerekince iki saniyede kurulur zaten.
Kalabalıklaşan kütüphaneyi yönetmek için Windows'ta Yazı Tipleri ekranından, Mac'te ise Font Book koleksiyonlarından yararlanın. Font Book'ta "Editorial", "Logo İşleri", "Deneysel" gibi koleksiyonlar oluşturup istediğimi etkinleştiriyorum, gerisi kapalı duruyor. Bu yaklaşım disk alanını da rahatlatıyor; sabit diskte yer açma konusunda ayrıntılı bir rehber sitede zaten mevcut.
Font dosyaları da nihayetinde çalıştırılabilir veri içerir. Rastgele forumlardan indirilen "premium font paketi" arşivlerinde zararlı yazılım çıktığını gördüm. İndirdiğim her paketi kurmadan önce tarıyorum; güvenli tarama adımlarını anlattığım yazıdaki yöntem burada da geçerli.
Lisans tarafında üç kategoriyi ayırt edin: kişisel kullanım, ticari kullanım ve web gömme hakkı. Müşteri işine kişisel lisanslı bir font koyduğunuzda sorumluluk size ait olur. Paketin içindeki lisans metnini okumak bir dakikanızı alır.