Windows'u Hızlandırmanın En Etkili 7 Yöntemi

Kullandığım makinelerin çoğu ilk kurulduğunda uçuyordu; altı ay sonra masaüstüne düşmesi yarım dakikayı buluyordu. Uzun süre bunu "donanım yaşlandı" diye açıkladım, ta ki bir gün elimdeki dizüstüne sıfırdan format atıp aynı programları tek tek geri kurana kadar. Yavaşlamanın büyük kısmı donanımdan değil, arka planda biriken yüklerden geliyordu. O günden beri Windows yavaş çalışıyor diyen herkese aynı sırayı uyguluyorum: önce açılışı, sonra diski ve belleği toparla; donanıma en son bak.

Aşağıdaki yedi yöntemi kendi bilgisayarımda defalarca denedim. Hiçbiri kayıt defterinde riskli oynamalar ya da "hızlandırıcı" program kurmak gerektirmiyor. Sırayla gidin, her adımdan sonra bir yeniden başlatma yapıp farkı gözlemleyin; hangi adımın işe yaradığını böyle anlarsınız.

Açılışı ve Arka Planı Hafifletmek

Bir bilgisayarda ilk baktığım yer her zaman açılış listesidir. Windows'un kendisi genelde makul sürede yükleniyor; asıl bekleme, açılışla birlikte kendini başlatan onlarca yardımcı programdan kaynaklanıyor. Görev Yöneticisi'ni açıp Başlangıç sekmesine geçtiğinizde tablo netleşir.

1. Başlangıç programlarını acımasızca ayıklayın

Görev Yöneticisi'nde her uygulamanın yanında "başlangıç etkisi" yazar. Yüksek yazanları önce devre dışı bırakıyorum. Yazıcı yardımcıları, oyun platformlarının başlatıcıları, bulut senkronizasyon araçları, üretici marka panelleri… Bunların hiçbiri açılışta çalışmak zorunda değil; ihtiyaç duyduğunuzda elle açarsınız. Devre dışı bırakmak programı silmez, sadece Windows açılırken çalışmasını engeller. Kendi dizüstümde on iki maddeden dokuzunu kapattığımda masaüstüne inme süresi belirgin şekilde kısaldı.

2. Arka plan uygulamalarını ve gereksiz servisleri kısın

Ayarlar içindeki uygulama listesinde her programın arka planda çalışma izni ayrı ayrı yönetilebiliyor. Hava durumu, mağaza uygulamaları, haber bileşenleri sürekli veri çekip işlemciyi meşgul eder. Bunları "asla" konumuna almak, özellikle 8 GB ve altı bellekli sistemlerde ferahlık yaratıyor. Bellek tarafında daha derine inmek isterseniz, sitede RAM tüketimini azaltma üzerine adım adım anlattığım rehber bu konunun devamı niteliğinde.

3. Görsel efektleri ve güç planını ayarlayın

Sistem Özellikleri içindeki performans seçeneklerinden animasyonları ve gölgeleri kapatmak, eski donanımlarda arayüzü anında tepkisel hale getiriyor. Yeni makinelerde fark azdır ama zararı da yok. Bunun yanında güç planını kontrol edin: birçok dizüstü fabrikadan "dengeli" modda gelir ve fişteyken bile işlemciyi kısar. Prize takılı çalışıyorsanız yüksek performans profili gözle görülür bir sıçrama sağlar.

Disk, Bellek ve Bakım Tarafı

Açılış toparlandıktan sonra sıra depolamaya gelir. Windows'un çalışma alanına ihtiyacı var; sistem diski dolduğunda sanal bellek daralır ve her şey ağırlaşır. Ben sistem diskinde en az yüzde on beş boş alan bırakmayı kural haline getirdim.

4. Disk temizliği ve geçici dosyalar

Ayarlar > Depolama ekranı, hangi klasörün ne kadar yer kapladığını dürüstçe gösterir. Geçici dosyalar, güncelleme sonrası kalan eski Windows kurulumu, indirilenler klasörü ve önbellekler çoğu zaman onlarca gigabayt tutuyor. Depolama Duyarlılığı özelliğini açtığınızda bu temizlik otomatik tekrarlanır. Neyin silinmesinin gerçekten güvenli olduğundan emin değilseniz, sabit diskte alan açmaya dair güvenli silme yöntemlerini anlattığım yazıya göz atın; oradaki listeye sadık kalırsanız sistem dosyalarına zarar vermezsiniz.

5. Sürücüleri ve Windows'u güncel tutun

Ekran kartı sürücüsü eski kaldığında arayüz kasıntısı, video oynatmada takılma, hatta tarayıcıda donma yaşanır. Üreticinin kendi sitesinden indirdiğim sürücüler, Windows Update'in sunduğu genel sürümlerden çoğunlukla daha iyi sonuç veriyor. Yonga seti ve depolama denetleyicisi sürücülerini de atlamayın. Video oynatırken yaşadığınız takılmaların bir kısmı sürücü değil codec kaynaklıdır; o ayrımı yapmak zaman kazandırır.

6. Zararlı yazılım ve tarayıcı yükü

Sebepsiz yere fanı dönen, boştayken bile işlemcisi yüzde otuzlarda gezen bir makinede önce tam tarama yaparım. Windows Defender bu iş için fazlasıyla yeterli; tam tarama seçeneğini gece bırakmak en pratik yolu. Tarayıcı da ayrı bir yük kalemi: on beş açık sekme ve beş eklenti, tek başına birkaç gigabayt bellek yiyebiliyor. Chrome'un donma ve çökme sorunları genelde eklenti temizliğiyle çözülüyor.

7. Depolamayı SSD'ye taşıyın

Yazılım tarafında yapılacak her şeyi yaptıysanız ve sistem hâlâ mekanik diskteyse, tek başına en büyük farkı bu adım yaratır. SSD'ye geçen bir bilgisayarda açılış süresinin dakikalardan saniyelere indiğini defalarca gördüm. SSD kullanıyorsanız disk birleştirme yapmayın; Windows zaten TRIM ile gerekeni hallediyor.