Eski bir dizüstü bilgisayarı yeniden kullanılabilir hale getirmeye çalışırken fark ettim: sistemi ne kadar temizlersem temizleyeyim, RAM'i asıl yiyen şey tarayıcıydı. 4 GB belleğe sahip o makinede on beş sekme açtığımda fan uçmaya başlıyordu. O günden beri farklı makinelerde, farklı senaryolarda üç büyük tarayıcıyı yan yana kullanıyorum. Aşağıda anlatacaklarım kıyaslama sitelerinden kopyalanmış puanlar değil, kendi kullanımımdan çıkardığım notlar.
Şunu baştan söyleyeyim: "en hafif tarayıcı" sorusunun tek bir cevabı yok. Bir tarayıcının hafifliği; kaç sekme açtığınıza, kaç eklenti kurduğunuza ve makinenizin belleğine göre değişiyor. Bu yüzden web tarayıcı seçimi yaparken önce kendi kullanım şeklinizi tanımlamanız gerekiyor.
Aynı makinede, aynı sekmelerle test etmeye çalıştım: bir e-posta servisi, bir video sitesi, iki haber sayfası ve bir doküman editörü. Sonuçlar mutlak sayılar olarak değil, birbirlerine göre oranlar olarak anlamlı.
Görev Yöneticisi'ni açıp tarayıcı satırlarını topladığınızda genellikle Chrome'un en tepede olduğunu görürsünüz. Ama bunun bir kısmı bilinçli bir tasarım tercihi: Chrome her sekmeyi ve her eklentiyi ayrı işlem olarak çalıştırır, böylece bir sekme çöktüğünde diğerleri ayakta kalır. Edge de aynı Chromium altyapısını kullandığı için benzer davranıyor, ancak uyuyan sekmeler özelliği sayesinde arka planda bekleyen sekmelerin belleğini boşaltıyor. Ben bu özelliği açtıktan sonra on beş sekmede Edge'in Chrome'a göre gözle görülür şekilde daha az yer kapladığını gördüm.
Firefox ise işlem sayısını sınırlı tutuyor. Az sekmeyle çalışırken Chrome'dan çok da hafif değil; fark asıl yirmi-otuz sekmeye çıkıldığında ortaya çıkıyor. Yani "az sekme açan biri için Firefox daha hafif" demek doğru olmuyor, tam tersi.
| Senaryo | En rahat eden | Notum |
|---|---|---|
| 4–6 sekme, düşük RAM'li makine | Edge | Uyuyan sekmeler devrede olunca belirgin fark var |
| 20+ sekme, araştırma yapan kullanıcı | Firefox | Sekme grupları ve konteynerlerle düzen korunuyor |
| Web uygulamaları, geliştirici araçları | Chrome | Uyumluluk sorunu neredeyse hiç çıkmıyor |
| Video izleme, uzun pil ömrü | Edge | Donanım hızlandırma varsayılan olarak iyi ayarlı |
Soğuk başlatmada, yani bilgisayarı yeni açtıktan sonra ilk çalıştırmada Edge benim makinemde her zaman önde oldu. Bunun sebebi büyük ölçüde Windows'un bazı bileşenlerini zaten belleğe yüklemiş olması. Chrome ikinci, Firefox üçüncü sırada geliyor. Ancak tarayıcı bir kez açıldıktan sonra sekmeler arası geçişte üçü arasında fark hissetmedim.
Asıl fark, tarayıcı uzun süre açık kaldığında ortaya çıkıyor. Chrome'da günlerce kapatmadığım oturumlarda yavaşlama ve ara sıra donma yaşadım; bu konuda ayrı bir rehberde anlattığım profil sıfırlama ve donanım hızlandırma ayarları işe yarıyor. Firefox'ta ise uzun oturumlarda bellek birikmesi daha yavaş ilerliyor.
Şunu net söyleyebilirim: on eklenti yüklü bir Firefox, hiç eklentisi olmayan bir Chrome'dan çok daha ağırdır. Reklam engelleyiciler bile bellek tüketir; karşılığında sayfaları hafiflettikleri için genelde kâra geçersiniz ama şifre yöneticisi, çeviri aracı, ekran görüntüsü aracı derken liste uzadıkça hafiflik iddiası anlamını yitirir.
Benim kuralım şu: bir eklentiyi son bir ayda kullanmadıysam kaldırıyorum. Bu alışkanlık, sabit diskte alan açmak için yaptığım temizlik kadar düzenli bir bakım haline geldi.
4 GB veya daha az RAM'iniz varsa Edge'i öneriyorum, ama tek başına kurulumun yetmediğini de belirteyim. Ayarlardan uyuyan sekmeleri açın, süreyi 5 dakikaya indirin. Başlangıçta açılan sekme sayısını sınırlayın. "Verimlilik modu"nu etkinleştirin. Bu üç ayar, tarayıcının davranışını tamamen değiştiriyor. Aynı makinede sistem genelinde RAM tüketimini azaltmak için yaptığınız düzenlemelerle birleştiğinde sonuç şaşırtıcı olabiliyor.
Firefox'un konteyner sekmeleri benim için oyunun kurallarını değiştirdi. İş hesabımı, kişisel hesabımı ve alışveriş sitelerini birbirinden tamamen ayrı çerez alanlarında tutabiliyorum. Chromium tabanlı tarayıcılarda bunun karşılığı ancak birden fazla profil açmak, o da daha fazla bellek demek. Ayrıca Firefox'un arayüzünü kendi zevkinize göre daraltıp genişletebilmeniz, küçük ekranlarda ciddi kazanç sağlıyor.
Kurumsal panellerle, video konferans araçlarıyla veya banka sitelerinin eski arayüzleriyle uğraşıyorsanız Chrome hâlâ en az sürprizi çıkaran seçenek. Ben de birincil tarayıcım Firefox olmasına rağmen Chrome'u kurulu tutuyorum; ayda birkaç kez bir site sadece orada düzgün açılıyor. İkinci bir tarayıcı bulundurmak, disk alanı dışında bir maliyet getirmiyor ve bir sorun çıktığında hatanın siteden mi tarayıcıdan mı kaynaklandığını anlamanın en hızlı yolu.